Türkiye Kırım Tatarlarına yardım etmeye devam edecek

Yalova’da 13. düzenlenen Türk Boyları Kültür Şöleninin açılışına katılan Çelik, Kırım Tatar halkına yapılan yardımın örneği olarak Kırım Hanlığının başkenti Bahçesaray’da bulunan tarihi Zincirli Medrese’nin restorasyonunu gösterdi. Türkiye İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığı (TİKA) tarafından 2006 yılında “Zincirli Medrese ve Hacı Giray Han Türbesinin Restorasyonu Projesi” hayata geçirildi. Yaklaşık maliyeti 2 milyon ABD Dolarını bulan proje kapsamında, orjinal özelliklerine sadık kalınarak titiz bir çalışma sonucu restore edilen medrese ve türbe böylelikle Kırım’ın kültür hayatına yeniden kazandırıldı. Restorasyon çalışmaları 2009 yılında tamamlandı.

Faruk Çelik, Türkiye Cumhuriyeti’nin Türk ve akraba toplulukları ile ilişkilere büyük önem verdiğini ve kurulan Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı’nın bu alanda faaliyet yürüteceğini dile getirdi.

T.C. Başbakanlığına bağlı Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı; yurtdışında yaşayan vatandaşlarla ilgili çalışmalar yapacak, sorunlarına çözüm üretecek, soydaş ve akraba topluluklarla sosyal, kültürel ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi amacıyla bu topluluklara yönelik faaliyetler yürütecek.

Başkanlık; AB çerçevesinde yürütülen projeler hariç, kamu kurum ve kuruluşlarınca Türkiye'de eğitim görmesi uygun görülenlerle, uluslararası anlaşmalar çerçevesinde Türkiye'ye gelen öğrencilerin eğitim süreçlerinin başarılı olması için için her türlü esası belirleyecek, ilgili kurumlar arasındaki koordinasyonu sağlayacak.

Zincirli Medrese hakkında

Zincirli Medrese, Kırım Hanlığının tarihi başkenti Bahçesaray’da ayakta kalabilen en önemli mimari eserlerinden birisidir. Hicri 906 miladi 1500-1501 yıllarında inşa edilen, Doğu Avrupa’daki en eski eğitim kurumlarından biri olan Zincirli Medrese, Kırım Hanlığının kurucusu Hacı Giray’ın oğlu Mengli Giray tarafından yaptırıldı. Mengli Giray Han, medrese bittikten sonra “İlmin önünde, kim olursa olsun eğilmesi gerek” diyerek kapısına zincir gerdirmek suretiyle medreseye girmek isteyen herkesin eğilmesini sağladı. Bu zincir Kırım Hanlarının ilme verdiği önemin ve saygının göstergesi oldu.

Kırım Hanlığının kültür hayatında ve alimlerinin yetişmesinde önemli bir rolü olan medresede İsmail Bey Gaspıralı da hocalık yaptı.

Medrese, 1917 Bolşevik İhtilalinden sonra tıp okuluna çevrildi. 1939 yılında çıkarılan bir kararla da medresenin çevresindeki binalar akıl hastenesine çevrilmiş, medrese binası ise depo olarak kullanılmıştır. 1995 yılına kadar kaderine terkedilen medresenin gözetimi bu tarihte Kırım Tatarlarına geri verilmiştir.

Ebubekir Kezlevli - Elmas Kaplan